Chemical transformation of diterpenoid alkaloids - J, Ganbaatar; D, Batsuren (Bulletin of the Institute of Chemistry and Chemical Technology, 2018)
The diterpenoid alkaloids, with an intriguing chemistry and numerous varied bioactivities, constitute the largest and most complicated group of terpenoid alkaloids. The diterpenoid alkaloids, isolated mainly from Aconitum and Delphinium species (Ranunculaceae), have been of great interest since the early 1800 because of their pharmacological properties. Extracts of Aconitum species were used in ancient times for treatment of gout, hypertension, neuralgia, rheumatism, and even toothache. Extracts have also been used as arrow poisons. Some Delphinium species are extremely toxic and constitute a serious threat to livestock. Delphinium extracts also manifest insecticidal properties. In the past 30 to 40 years, interest in the diterpenoid alkaloids has increased because of the complex structures and interesting chemistry involved. In this review, we summarize recent progress on the chemical transformations of diterpenoid alkaloids. Дитерпений алкалоидын химийн хувиралт Хураангуй: Дитерпений алкалоидууд нь олон төрлийн биологийн идэвхийг үзүүлдэг тул химичдийн анхаарлыг ихэд татдаг. Тэдгээр нь терпеноид алкалоидын үлэмж нарийн бүтэцтэй томоохон бүлэг нэгдлүүд юм. Өвөрмөц фармакологийн шинж чанартай Холтсон цэцэгтний (Ranunculaceae) овгийн Гэзэг цэцэг (Aconitum) ба Хорсны (Delphinium) зүйлүүдийг судлах сонирхол бүр 1800 оноос эхлэлтэй гэж үздэг. Хорсны зүйлүүдийн хандыг эрт дээр үеэс хэрлэг тулуй, цусны даралт ихсэх, мэдрэлийн гаралтай өвчин, ревматизм, шүдний өвчнийг анагаахад хэрэглэж байв. Мөн нум сумны зэвний хор болгон ашиглаж байсан байна. Гэзэг цэцэгний зарим зүйл маш хортой тул гэрийн тэжээвэр амьтныг хордуулдаг байна. Гэзэг цэцэгний хандыг хортон шавжийг усгах зорилгоор ашигладаг. Сүүлийн 30-40 жилд химийн нарийн бүтэцтэй, фармакологийн өндөр идэвхтэй дитерпений алкалоидыг судлах сонирхол улам бүр ихсэж байна. Энэхүү тойм өгүүлэлд бид дитерпений алкалоидуудын химийн хувиралтын талаарх материалыг нэгтгэн дүгнэх оролдлого хийсэн болно. Түлхүүр үгс: дитерпений алкалоид, химийн хувиралт, Холтсон цэцэг, Гэзэг цэцэг, Хорс, Өндөр гэзэг цэцэг