Analyzing the impact of cultural campaign on public health - Batmunkh, Buyandelger; Enkhbat, Munguntuul (Mongolian Journal of Arts and Culture, 2024)
Culture is a field that is interconnected with public health in many ways, and in recent years, many researchers have raised issues about it. In this study, we studied in detail how the historical experience of the cultural campaign implemented in Mongolia in the middle of the 20th century could be related to public health issues. In this context, first, clarify the historical and social factors of the “cultural campaign”; secondly, the goals of analyzing how the cultural campaign has affected public health have been proposed. In order to successfully implement the set goals and objectives, a triple model of “culture-health (public)-government” was put forward and analyzed according to the theoretical and methodological principles based on it. According to the results of the research, the cultural campaign is an intensive activity within the formation and development of “new culture”, which is an integral part of the social development of our country. Its composition includes many aspects of improving the health of members of society, so it can be considered as a cultural intervention that can affect public health. It should be emphasized that the process had a centralized, unified management and organization in accordance with the unique socio-political characteristics of Mongolia at that historical time. Соёлын довтолгооны нийгмийн эрүүл мэндэд үзүүлсэн нөлөөг шинжлэх нь Хураангуй: Соёл нь нийгмийн эрүүл мэндтэй олон талаар харилцан уялдаатай салбар бөгөөд энэ талаар сүүлийн жилүүдэд олон судлаачид асуудал дэвшүүлсээр байна. Бидний энэхүү судалгаанд XX зууны дунд үед Монгол оронд хэрэгжсэн соёлын довтолгооны түүхэн туршлагыг нийгмийн эрүүл мэндийн асуудалтай хэрхэн уялдахыг дэлгэрүүлэн судалсан юм. Энэ хүрээнд нэгдүгээрт, “соёлын довтолгоо”-ны түүхэн болон нийгмийн хүчин зүйлийг тодруулах; хоёрдугаарт, соёлын довтолгоо нь нийгмийн эрүүл мэндэд хэрхэн нөлөөлснийг шинжлэх гэсэн зорилтуудыг дэвшүүллээ. Дэвшүүлэн тавьсан зорилго, зорилтоо амжилттай хэрэгжүүлэхийн тулд соёл-эрүүл мэнд (нийгмийн)-төр гэсэн гурвалсан загварыг дэвшүүлэн тавьж, түүндээ үндэслэл болгосон онол арга зүйн зарчмуудын дагуу задлан шинжилгээ хийсэн. Судалгааны үр дүнгээс үзэхэд соёлын довтолгоо нь манай орны нийгмийн хөгжлийн салшгүй нэгэн хэсэг болсон шинэ соёлын төлөвшил хөгжлийн хүрээнд явагдсан эрчимтэй үйл ажиллагаа байна. Түүний бүрэлдэхүүнд нийгмийн гишүүдийн эрүүл мэндийн түвшинг дээшлүүлэх олон талын асуудал багтсанаараа нийгмийн эрүүл мэндэд нөлөөлөхүйц соёлын интервенц хэмээн дүгнэх боломжийг агуулжээ. Тэрхүү үйл явц нь түүхэн тухайн үеийн монголын нийгэм-улс төрийн өвөрмөц онцлогтой уялдан төвлөрсөн, нэгдмэл удирдлага, зохион байгуулалт бүхий байсныг онцлон тэмдэглэх нь зүйтэй. Түлхүүр үгс: нийтийн соёл, соёл ба эрүүл мэндийн харилцан уялдаа, соёлжилтын аян, соёл нэвтрүүлэх хөдөлгөөн, соёлд суурилсан нийгмийн эрүүл мэндийн интервенц, шинэ соёл