ХЭНТИЙ АЙМГИЙН ХӨРСНИЙ ДОРОЙТОЛ, ЦӨЛЖИЛТИЙН СУДАЛГААНЫ ДҮН - Биндэрьяа, Г.; Ууганбаяр, Ч.; Одгэрэл, Б.; Аваадорж, Д.; Түмэнжаргал, Д. (Mongolian Journal of Agricultural Sciences, 2014)
Хэнтий аймгийн зарим сумдын нутгийн хөрсний доройтол, цөлжилтийн өнөөгийн байдлыг тодорхойлох, цөлжилт, хөрсний доройтлоос урьдчилан сэргийлэх, нөлөөллийг бууруулах менежментийн санал боловсруулах зорилгоор Цэнхэрмандал, Жаргалтхаан, Мөрөн, Дэлгэрхаан, Дархан, Бор-Өндөр, Баянмөнх, Галшар, Баянхутаг, Хэрлэн, Баян-Овоо, Батноров зэрэг 12 сумдын нутгийг (43.9 мян км2 талбай) хамран нийт 2500 гаруй км замыг туулж 50 гаруй цэгт биологийн (хөрс, ургамал, амьтан) бичиглэл хийлээ. Судалгаанд хамрагдсан нийт талбайн 10.9% (480806.41 га) нь сул, 7.4% (327162.6 га) нь дунд зэрэг доройтсон, 81.3% (3575357.08 га) нь хэвийн гэж үзлээ. Хөрсний доройтол үүсгэж байгаа гол хүчин зүйл нь бэлчээрийн хэт ашиглалт гэж үзэж байгаа бөгөөд энэ нь усны эх үүсвэр болох Хэрлэн, Мөрөн, Цэнхэр голын дагуу зуны улиралд мал ихээр төвлөрсөнтэй холбоотой. Хөрсний доройтлыг бууруулах, цөлжилтөөс сэргийлэхийн тулд бэлчээр нутгийн ашиглалтыг жигдрүүлэх, ачаалал ихтэй нутгийг 2-4 жилээр малын хөлөөс чөлөөлөх, худаг, уст цэгийн тоог нэмэгдүүлэх, орхигдсон уурхайн газар болон хаягдсан тариалангийн талбайг нөхөн сэргээх, үлийн цагаан оготнотой тэмцэх зэрэг ажлыг тодорхой төлөвлөгөөтэй, системтэй зохион байгуулах шаардлагатай. DOI: http://dx.doi.org/10.5564/mjas.v12i1.284