МОНГОЛ ЧОНОГОНО (JURINEA MONGOLICA MAXIM.) УРГАМЛЫН ФИТОХИМИ БОЛОН БИОЛОГИЙН ИДЭВХИЙН СУДАЛГАА - Думаа, М; Солонго, Т; Болортуяа, М; Чүнсриймятав, Г; Грүнер, Маргит; Кноелкер, Ханс Яаохим; Рэгдэл, Д (Proceedings of the Mongolian Academy of Sciences, 2016)
Монгол чоногоно (Jurinea mongolica Maxim.) ургамлын газрын дээд хэсгийн этилацетатын бүлэг ханднаас хиспидулин бодисыг цэврээр ялгаж, молекулын бүтэц байгууламжийг масс спектрометр, 1Н, 13С болон хоёр хэмжээст цөмийн соронзон резонансын (ЦСР) спектроскопын аргаар таньж тодорхойлов.Тухайн ургамлын нийлбэр алкалоид, хлороформ, этилацетатын хандны бактерийн антибиотикт тэсвэрлэх чадварыг дарангуйлах (guorum sensing (QS) систем) идэвх нь 30мг/мл тунд 10.0 ± 0.0 мм, 15.5 ± 2.1 мм, 12.0 ± 4.24 мм; хлороформын хандны Staphylococcus aureus (S. aureus), Micrococcus luteus (M. luteus), Sh. Epidermius (Sh. epidermius) бактерийн ургалтыг дарангуйлсан хэмжээ нь 10 мг/мл тундаа 11.4 мм, 13.12 мм, 15.16 мм тус тус байна. Харин тухайн ургамлын мутагенийг дарангуйлах идэвх нь петролейны эфир, хлороформ, этилацетат, н-бутанол, усан үлдэгдэл болон нийлбэр алкалоидод 8%, 62%, 46%, 7%, 44%, 59% тус тус байв. Монгол чоногоно ургамлын метанолын хандны нийлбэр фенолт нэгдлийн агууламж нь 14,1±0,3 µг/мл, антиоксидант идэвх 3,6 ± 0,3 µг/мл (ABTS), 1,3 ± 0,1 µг/мл (DPPH) тус тус хэмжээтэй байна.